Realne wpływy z VAT czyli trochę szczegółów na temat wzrostu przychodów budżetowych w I kw 2017

Tuż przed weekendem majowym Ministerstwo Finansów opublikowało szczegółowe dane na temat wykonania budżetu w I kw 2017 roku. W komunikacie możemy przeczytać między innymi, że "dochody z podatku VAT były wyższe o 40,6% r/r. (jt. ok. 12,2 mld zł)". I na dobrą sprawę jest to informacja prawdziwa, ale ponieważ mamy trzy rodzaje prawdy warto przyjrzeć się szczegółowym danym nt wpływów z VAT. Gospodarka nam się rozwija (PKB za pierwszy kw 2017 będzie przynajmniej o jeden punkt procentowy lepsze niż w I kw 2016), bezrobocie spada, wpływy podatkowe wzrastają, ale skok dochodów z VAT o 40% rok do roku wydaje się być mocno przesadzony szczególnie, że wpływy z [...]

Jak inflacja wpływa na nasze wydatki i oszczędności?

W styczniu 2017 roku inflacja r/r (czyli rok do roku) wyniosła 1,8%, a m/m (miesiąc do miesiąca) 0,4%. Oznacza to, że w styczniu ceny były wyższe o 1,8% w porównaniu ze styczniem 2016 roku i o 0,4% w porównaniu do grudnia. Tylko co to tak naprawdę oznacza dla zwykłego konsumenta? Żeby odpowiedzieć na to pytanie musimy zajrzeć nieco głębiej do tzw koszyka inflacyjnego - czyli bardziej szczegółowego wykazu co i o ile zdrożało.  Najbardziej drożeje transport (aż o 9%) i żywność (o 3,3%) czyli wydatki, które obciążają około 1/3 budżetu domowego statystycznego Polaka. Z drugiej strony są odzież i obuwie, które potaniały przez ostatni rok średnio [...]

„Państwowa” emerytura czyli OFE idą do kasacji

Wszystko wskazuje na to, że do końca 2017 roku ostatecznie pożegnamy się z OFE.  Jedna czwarta z około 150 mld złotych, które tam pozostały, ma trafić do Funduszu Rezerwy Demograficznej, pozostała część wróci do obywateli, a dokładniej na nasze prywatne konta podobne do IKE.  Na pierwszy rzut oka wygląda to bardzo obiecująco, szczególnie że zrezygnowano z pomysłu transferu całości do ZUS, gdzie zniknęłaby bez śladu. Jeśli jednak dobrze się przyjrzeć to widać wyraźnie słowo podobne w odniesieniu do kont IKE. A to trochę miesza... Aktywa zalegające w tej chwili w OFE według danych KNF to blisko 150 mld złotych z czego ponad połowa (około 60%) leży [...]

By | 2016-12-19T23:04:35+00:00 Grudzień 19th, 2016|Ekonomia, Emerytura, Finanse, Prognozy|0 Comments

Bezwarunkowy Dochód Podstawowy

Bezwarunkowy Dochód Podstawowy (Universal Basic Income) to model finansów państwa zakładający, że każdy obywatel niezależnie od swojej sytuacji materialnej otrzymuje co miesiąc środki pieniężne pozwalające na zaspokojenie przynajmniej minimum egzystencji. Taka comiesięczna pensja jest nie opodatkowana, niezależna od innych dochodów i przede wszystkim - zastępuje całą pomoc socjalną, a w przyszłości również takie jednostki jak ZUS czy KRUS. W teorii, jeśli rozpatrywać to dla aktualnej sytuacji gospodarczej brzmi to trochę jak marzenie socjalisty albo pierwszy krok powrotu do komunizmu. Jeśli jednak przyjrzymy się problemowi dokładniej może się okazać, że to całkiem sensowne rozwiązanie w gospodarce, która dopiero nadejdzie. Wszystko zależy od kilku czynników. Zrozumieć problem. [...]

By | 2017-01-03T16:35:00+00:00 Listopad 8th, 2015|Ekonomia, Główna, Gospodarka, Pieniądze, Polityka|9 komentarzy

Emeryci, Studenci i aktywacja zawodowa

Kilka lat temu miałem okazję spędzić trochę czasu w okolicach Spijkenisse pod Rotterdamem. Poznałem wówczas sporo osób, które właśnie wchodziły na rynek pracy. Większość z nich była moimi rówieśnikami, a mimo to mieli mniej więcej tyle lat doświadczenia zawodowego co moi koledzy ze studiów do upragnionego magistra. Co więcej - większość z nich kończyła właśnie coś co było odpowiednikiem naszego licencjatu i prawie wszyscy chcieli na tym skończyć klasyczną edukacje. Kiedy my zaczynaliśmy rozglądać się za praktykami i odliczaliśmy semestry do ukończenia studiów oni już od dawna pracowali! Tam było standardem, że po skończeniu liceum szło się albo na roczny urlop (wówczas większość robiła sobie długie i [...]

By | 2015-05-14T22:57:28+00:00 Maj 14th, 2015|Ekonomia, Emerytura, Główna, Gospodarka, Polityka|0 Comments

„Nie ma czegoś takiego jak publiczne pieniądze!”

Mam wrażenie, że coraz częściej zapominamy o jednej z podstawowych zasad ekonomii, która mówi o tym, że w gospodarce nie ma darmowych obiadów. Konsekwencje tej zasady sięgają dużo dalej niż mogłoby nam się wydawać nie tylko jeśli chodzi o finanse publiczne. Jednak to publiczne pieniądze są od jakiegoś czasu na celowniku różnych grup społecznych – od związkowców zrzeszonych w kopalniach, w rolnictwie etc po część kredytobiorców zadłużonych nie tylko w obcych walutach. Nie chciałbym jednak dziś roztrząsać ani problemu uczciwości banków, ani tego czy polityka rządu w stosunku do niektórych grup zawodowych jest słuszna czy też nie. Ten temat – przynajmniej z jednej strony – chciałbym poruszyć w osobnym [...]

By | 2015-02-16T22:50:08+00:00 Luty 8th, 2015|Ekonomia, Główna, Pieniądze|0 Comments

W Szwajcarii bez zmian – w referendum odrzucono propozycje SVP

W referendum w Szwajcarii odrzucono propozycję Szwajcarskiej Parti Ludowej (SVP) dotyczącą rezerw walutowych (77,26% przeciw, 22,74% za). Najważniejsze zmiany jakie zaproponowało SVP to zakaz dalszej sprzedaży złota przez SNB, nakaz przechowywania rezerw złota na terenie kraju (70% złota i tak jest przechowywana lokalnie, 20% leży w Wielkiej Brytanii, 10% w Kanadzie) oraz – co wzbudziło najwięcej emocji – wymóg przechowywania 20% wszystkich rezerw w postaci złota. Na szczęście wszyscy „Frankowcy” mogą spać spokojnie – zmiany odrzucono, więc czarne wizje większości „ekonomistów” o szybującym w górę kursie franka się nie spełnią. Chociaż tak naprawdę, gdyby ktoś nieco głębiej zainteresował się tematem szybko doszedłby do wniosku, że „zakredytowani” w [...]

By | 2015-02-16T22:50:08+00:00 Listopad 30th, 2014|Ekonomia, Finanse, Główna, Kredyty, Pieniądze|0 Comments

Bank Rozwoju i Fundusz Rezerw Walutowych BRICS

Na kończącym się dziś w Fortaleza w Brazylii szczycie państw BRICS (Brazylja, Rosja, Idie, Chiny i RPA) podpisano porozumienie na mocy którego powołany zostanie Nowy Bank Rozwoju i Fundusz Rezerw Walutowych (Contingent Reserve Arrangement) – bezpośredni „konkurenci” dla Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Podstawowym zadaniem nowej instytucji (NBR) i Funduszu ma być pomoc finansowa dla krajów rozwijających się, stabilizacja finansowa oraz – zapewne w dłuższej perspektywie – osłabienie światowej pozycji dolara i wzmocnienie pozycji państw rozwijających się. Wbrew temu co piszą na ten temat nieliczne media w naszym kraju Nowy Bank Rozwoju – przynajmniej na razie – zagrożeniem dla światowego ładu finansowego nie [...]

By | 2015-02-16T22:50:08+00:00 Lipiec 16th, 2014|Ekonomia, Finanse, Główna, Gospodarka, Pieniądze, Polityka|3 komentarze

Finansowe problemy emigracyjno-demograficzne

W październiku 2013 roku GUS opublikował dane "Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 – 2012", a miesiąc później Instytut Sobieskiego (między innymi na podstawie danych GUS) przygotował analizę ekonomiczną pt "W latach 2014-2020 polscy emigranci zbudują gospodarki Wielkiej Brytanii i Niemiec". Koszty gospodarcze są ogromne, ale to nie jedyny problem związany z emigracją, bezrobociem i niską dzietnością młodego pokolenia Polaków. Krajami docelowymi naszej emigracji są prawie zawsze kraje europejskie (85,26% w tym 80,75% to kraje UE). Zdaniem Janusza Kobeszko z Instytutu Sobieskiego w ciągu najbliższych sześciu lat największymi beneficjentami naszej emigracji będą gospodarki Wielkiej Brytanii (63,7 mld €) i [...]

By | 2015-02-16T22:50:09+00:00 Styczeń 18th, 2014|Ekonomia, Główna, Gospodarka|4 komentarze

Nowy paradygmat rynków finansowych

Kilka ostatnich miesięcy zepchnęło mnie trochę na boczny tor świata finansów i mimo paru prób powrotu do regularnego pisania nowe obowiązki na nowym stanowisku skutecznie tłumiły moje zapały. W zeszłym tygodniu udało mi się w końcu wyrwać na tygodniowy urlop, na którym między innymi wchłonąłem książkę "Nowy paradygmat rynków finansowych" Georga Sorosa. Książka nie powala na kolana, ale jest jedną z tych, które warto przeczytać. Chociażby ze względu na autora. A jest nim jeden z najbardziej znanych spekulantów giełdowych, doświadczony finansista i - co było dla mnie małym zaskoczeniem - twórca Open Society Institute - organizacji działającej na rzecz otwartego społeczeństwa, demokracji, reform społecznych [...]

Lekcja Ekonomii – Socjalizm

Na Facebookowym profilu Steve’a Forbes’a pojawił się kilka dni temu ciekawy wpis – anegdota nt pewnego profesora ekonomii, który szczycił się tym, że jeszcze nigdy nie oblał pojedynczego studenta, ale udało mu się oblać całą grupę za jednym razem. Historia, jeśli nawet nie wydarzyła się na prawdę daje obraz działania mechanizmu, ostatnio popularnego w światowej ekonomii. Anegdota opowiada o grupie studentów, którzy upierali się przy twierdzeniu, że socjalizm (Obamy) działa, a dzięki niemu będzie mniej biednych (socjal) i nikt nie będzie nadmiernie bogaty (wysokie podatki). Zmniejszy się więc rozwarstwienie społeczne i ogólnie wszyscy na tym zyskają. Profesor zaproponował więc studentom, żeby wprowadzić model socjalizmu [...]

By | 2015-02-16T22:50:09+00:00 Luty 24th, 2013|Ekonomia, Główna|4 komentarze

Prognozy, prognozy, prognozy…

Tak jak końcówka roku jest okresem podsumowań (tak na wypadek gdyby ktoś przespał ostatnie dwanaście miesięcy) tak nowy rok sprzyja prognozowaniu. Przepowiednie, wróżenie z fusów i zgadywanki można przeczytać na niemal każdym blogu, wliczając w to nawet blog prof Rybińskiego, któremu, wbrew temu co sam pisze, nie wychodzi to najlepiej. Rynek i sytuacja w strefie euro, unii europejskiej i generalnie na całym świecie zmienia się praktycznie z dnia na dzień. Dobry przykład to kilka ostatnich dni i temat klifu fiskalnego w USA. Decyzje banków centralnych często zaskakują (kto na początku roku zaryzykowałby stwierdzenie, że ECB będzie skupować nieograniczone ilości obligacji?), decyzje polityczne tym bardziej. [...]

By | 2015-02-16T22:50:10+00:00 Styczeń 2nd, 2013|Ekonomia, Giełda, Główna, Kryzys Finansowy, Prognozy|2 komentarze

PKB 1,4% w III kw. (r/r) – czy kogoś to naprawdę dziwi?

GUS podał dziś wstępne dane nt PKB Polski w III kwartale 2012 roku. I wszystkich zaskoczyło, że PKB jest „dramatycznie niskie” i plasuje się na poziomie 1,4% r/r, a zdziwienie jest chyba faktycznie prawdziwe bo nawet Rafał Hirsch opublikował wczoraj ankietę na swoim FB z pytaniem ile PKB wyniesie i uwzględnił wartości między 1,5-2%. Trochę przestrzelił, a moja odpowiedź „poniżej 1,5%” jest jedną z najtrafniejszych. Zastanówmy się przez chwile. Wpływy z VAT i CIT w październiku spadły o około 14%, we wrześniu wpływy z VAT spadły o 6,9%, a z CIT aż o 16,3%. Co prawda w październiku wpływy z akcyzy wzrosły o ponad 10%, ale [...]

By | 2015-02-16T22:50:11+00:00 Listopad 30th, 2012|Ekonomia, Główna, Pieniądze, Podatki|0 Comments

Klif fiskalny w USA

Od ogłoszenia wyników wyborów (czy raczej od czasu kiedy wiadomo było już kto wygrał) coraz częściej mówi się o największym problemie z jakim będzie musiał się zmierzyć w najbliższym czasie nowy stary prezydent. Mowa oczywiście o klifie fiskalnym czyli o konsekwencjach przekroczenia progu zadłużenia przez USA. Czym jest klif fiskalny, co zmienia, na co wpływa i jakie mogą być konsekwencje jego wprowadzenia? Klif fiskalny jest połączeniem wygasających ulg podatkowych (wprowadzonych jeszcze za rządów Busha, a przedłużonych w 2010 roku przez Obamę), obniżki zasiłków dla bezrobotnych, podwyżki podatków dochodowych (z 10% do 15% dla najmniej zarabiających i z 35% do 39,6% dla najlepiej zarabiających) oraz [...]

By | 2015-02-16T22:50:11+00:00 Listopad 8th, 2012|Ekonomia, Główna, Pieniądze, Podatki, Polityka|2 komentarze

Lekcja ekonomii i demokracji na przykładzie Grecji

Przykład Grecji to nie tylko efekt spirali zadłużenia i wpływu kryzysu gospodarczego na świecie oglądany w czasie rzeczywistym z (niestety) dość bliskiej perspektywy. To też idealny przykład na to jak działa pieniądz, jak można stracić nad nim kontrolę i w rezultacie utracić zaufanie jakim darzą go uczestnicy rynku. To też przykład na to jak zmienia się społeczeństwo i jak trudno nim zarządzać, tego jak działa demokracja i kiedy działa na korzyść ogółu, a kiedy niestety mu szkodzi. Kryzys Grecji powinien być najważniejszą lekcją ekonomii i socjologii w jakiej możemy uczestniczyć – wszyscy, bez wyjątku. Chociaż nie wierzę, żeby ktoś wyciągnął z tego jakieś głębsze [...]

By | 2015-02-16T22:50:13+00:00 Maj 19th, 2012|Ekonomia, Główna, Kryzys Finansowy|0 Comments